Zayıf ve Güçlü Kültüre Sahip Okullar…
Okul kültürü nedir?
Değerler, inançlar ve gelenekler, okul kültürünü oluşturan
Kavramlar bütünüdür.
Bu kavramlar, okuldaki tüm elemanların düşüncelerini, tutum ve davranışlarını etkiler, bireyler arasındaki bağları kuvvetlendirir ve okulu özel ve başarılı yapar.
Okul kültürü, sorunlarla mücadele etmeleri için öğretmenleri cesaretlendirir ve güç birliğini tesis eder.
Okul Kültürü , okuldaki tüm ınsurların davranışlarını etkileme, temel inanç ve değerlerin paylaşılma, sahiplenme düzeylerine bağlı olarak güçlü ve zayıf olarak
nitelendirilir. Güçlü ve iyi oluşturulmuş okul kültürü, öğretmen ve öğrencilerin, hatta velilerin, okulun öz değerlerine bağlılık düzeylerinin yüksek olduğunu işaret eder, Zayıf , önemsenmeyen, benimsetilmemiş kültürde bu durumu göremeyiz.
Maalesef bazı okullar bünyelerinde zayıf kültürü barındırırlar.
Bu tür okullarda;
Yönetici, öğretmen, öğrenci ve veli arasındaki bağlar zayıflamıştır.
Tüm üyeler birbirlerine karşı düşük başarı beklentisi içindedirler; her kes diğerinin başarısızlığını bekler ve hazırlar.
Diyalog zayıflamıştır; motivasyon düşüktür.
Veli, yönetici, öğretmen ve öğrenciler arasında kuşku ve düşmanlık hisleri yaygındır, yıkıcı çatışmalar artmıştır, koordinasyon bozulmuştur.
Sevgi-saygı zayıflamıştır .
Bu tür okullarda unsurlar ne yapmaları ve bunu nasıl yapmaları gerektiğini belirlemeye çalışırken çok zaman kaybederler .eğitim de zamana karşı yarıştır.Boşa geçen süreçler geri kazanılamaz. Böyle okullarda kimse yaşamak ve çalışmak istemez. Kendisinden beklenen performansı gösteremez.
Hâlbuki güçlü kültüre sahip olan okullarda;
Kalite bir alışkanlıktır, insanlar kendilerini daha iyi ve motive edilmiş hissederler;
Mutlu aile havası vardır; meslek aşkı ve şevki örgüte yayılmıştır;
Bireyler değişikliklere açıktırlar; onurlu ve özgüvenlidir;
Öğranci ve öğretmen, yönetici- veli arasında güven, paylaşım ve değer verme duygusu temel unsurdur;
Okulda çalışanlar, birbirlerine karşı yüksek beklenti içindedirler;
Karşılıklı destek ve güvene dayalı iş birliği ruhu vardır;
Herkes sorunlarını birbirleriyle paylaşır.
Yaratılmış olan eğitim öğretim iklimi öğretmen ve öğrencilerin kendilerini yenilemelerine uygundur, paylaştıkları anlamlı amaçları içtenlikle öğretim sürecine
taşırlar;
Okul kültürünü oluşturan, temel ilkeler, birlikteliği, çok çalışmayı ve gelişmeyi teşvik edicidir;
Güçlü okul kültürü sayesinde sağlanan ortam, öğrenci başarısını arttırıcı, öğretmen ve velilerde sorumluluk bilincini kuvvetlendiricidir;
Başarı, eğlence ve mizah bir aradadır; insanlar çalışırken aynı zamanda eğlenirler .
İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 60. ve Liseler Yönetmeliği’nin 5. maddesi “Okulu müdür yönetir.” şeklindedir.
Bu nedenle okul yöneticisi diğer görevleri ile birlikte okul kültürünü de yönetmek zorundadır.
Yöneticinin okul kültürünün yönetimindeki ilk görevi, güçlü bir okul kültürünün oluşturulmasına önemli derecede katkıda bulunmaktır. Bunun sonucu olarak okulun formal ve informal boyutu birbiriyle bütünleşir. Yöneticiler,
öğretmenler ve öğrenciler, mensup oldukları okullarıyla gurur duyarlar. Benzer şekilde veliler de aynı gururu yaşarlar. Bu ortak duygular yönetici, öğretmen,öğrenci ve veliler arasında yakınlaşma ve kaynaşmayı sağlar.
Okul yöneticisi, okul kültürünü biçimlendirmeye çalışırken okulun nasıl bir cazibe merkezi hâline getirileceği konusunda bir vizyon geliştirebilmelidir . Çünkü olumlu bir okul kültürü geliştirebilmek için belirli bir vizyon gereklidir . Ancak okullarımızda egemen olan kültür, öğretmen ve
öğrencilerde yeterince coşku oluşturamamaktadır. Bu durumun, okul kültürünün de oluşturulamamasından kaynaklandığı söylenebilir.
Öğrenciler de artık geleneksel yöntemleri ve sınıf yönetimini çekici bulmamaktadırlar.
Bu nedenle, okul yöneticisi okul kültürünü daha çekici hâle getirmenin yollarını aramalıdır. Bir okulun her yıl düzenlediği mezuniyet törenine, konsere, pilav gününe, müsamereye ve yarışma programına basit bir etkinlik gözüyle bakmamak gerekir. Çünkü bu tür etkinlikler okul elemanlarını birbirleriyle kaynaştırır. Böyle bir okula öğretmen ve öğrenciler koşarak gelirler.
Okul yöneticisinin özgün bir okul kültürü oluşturulmasına katkıda bulunduktan sonra bu kültürü çevreye tanıtması gerekmektedir. Böylece yönetici, daha sağlıklı bir okul-çevre ilişkisi geliştirilebilir. Öğrenci velileri, okulun kültürünü tanıdıkları ölçüde okula sahip çıkarlar. Okul kültürünün iyi tanıtılması, bazı çevresel
imkânların iyi ve doğru amaçların gerçekleştirilmesi doğrultusunda kullanılmasını kolaylaştırabilir .
Yapılan açıklamalardan, okul kültürünün oluşturulması ve çevreye tanıtılmasında müdürlere son derece önemli görevler düştüğü sonucuna varılabilir.
Bu nedenle bu okul kültürünün oluşturulması ve çevreye tanıtılmasıyla ilgili olarak, müdürlerden beklenen ve onlarda gözlenen davranışların neler olduğunu açıklayan etüdler ve araştırmalar yapma ihtiyacı doğmuş..Bu konuda da istisnalar dışında karnemiz zayıf ne yazık ki…